Nasrettin hoca pazarda dalgın yürüyormuş.etrafındaki esnafları seyrediyor.bu sırada ensesine bir tokat geliyor. Hoca tökezlemiş bir kaç adım sendelemiş neyse toparlanıp sinirli bir şekilde arkasını dönmüş. Bir bakmış ki hocanın 2 katı hayvan gibi bir adam. Hoca durmuş bir yutkunmuş önce,sonra:
- bana senmi vurdun? demiş adama. Adam:
- ben vurdum lan ne olacak demiş. Hoca:
- sakadan mı vurdun ciddiden mi? demiş Adam:
- ciddi vurdum napacan?! Hoca:
- Aman aman, öyle olsun… Cunku şakadan hiç hoşlanmam da .

Nasreddin hocanın iki karısı varmış biri diğerinden daha genç ve güzelmiş. Tekneyle gezintiye çıkmışlar karıları hoca demiş biz göle düşsek önce hangimizi kurtarırdın?
-Hoca yaşlı karısına dönmüş “ Hanım sen biraz yüzme biliyordun değil mi? “ demiş.

Trafik kuralı ihlali yapan kimsenin çıkmadığı uzun bir nöbetin sonunda polis nihayet aşırı hız yapan bir aracı durdurdu. Sürücü camı açtı. Ruhsat ve ehliyetini uzattı. Polis ceza makbuzunu cebinden çıkarırken keyifle gülümsedi.
- Sizi bütün gün bekledim. Sürücü nasıl olsa cezamı öyle ya da böyle çekeceğim rahatlığıyla, iç çekerek cevap verdi.
- Anlıyorum memur bey. Elimden geldiği kadar hızlı gelmeye çalıştım ben de.

Hangi belirtilerle ortaya çıkıyor?
Eklemin üzerinde ve çevresinde kızarıklık
Eklemde ısı artışı, şişme
Sürekli ve rahatsız edici şiddette ağrı
Özellikle uykudan uyandıktan sonra eklemde katılık oluşması
Katılıktan dolayı çocuğun yıkanmakta, kahvaltı etmekte, kavanoz açmakta, yürümekte zorlanmasıyla ortaya çıkıyor
Çocuk iltihabın etkisiyle aksak yürümeye başlıyor
Küçük çocukları anneleri bezlerken, kalça ve diz bölgelerine dokunulmasından rahatsızlık duyup ağlıyorsa doktora gitmekte yarar var

Tüm bu belirtilerin anne ve babalar için bir uyarıcı olabileceğine değinen Dr. Cantez, eklem romatizmalarının tanınmasında ailenin dikkatinin çok önemli olduğunun altını çiziyor.

Hangi bölgelerde görülüyor?
Diz, ayak bilekleri çok tutulabiliyor. Erişkindekine benzeyen, yaşlılarda görülen ellerinde parmaklarında şişlik olan bir tip çocuklarda da görülebiliyor. Elleri daha çok tutuyor. Bilekten başlıyor, tarak kemiklerin eklem yaptığı yerler ile birlikte, parmak kemikleri arasındaki eklemlerde sık görülebiliyor. Onun dışında çenenin kafa eklemine kaynadığı yerdeki romatizmalar gözden kaçıyor. İltihap bu bölgede oluşunca, çene eklemi daha az büyüyor, tam kapanmıyor, kapanırken çenenin çıkmasına neden olabiliyor. Plastik cerrahi gerektirecek kadar ilerleyebiliyor.

Daha çok hangi yaşlarda ortaya çıkıyor?
Yenidoğan döneminde çok fazla görmüyoruz, 0-18 yaş arasını kapsıyor. Juvenil idiopatik artrit dediğimiz nedeni belli olmayan 0-18 yaş arasında görülen eklem romatizmalarının yedi tane alt tipi var. Tek eklemi tutan ya da dörtten daha az eklemi tutan tipi daha çok küçük çocuklarda görülüyor. Erişkindekine benzeyen eklem romatizması yani romatod faktör pozitifliğiyle giden eklem romatizmasında ise genellikle 10 yaşlarında ortaya çıkıyor. Bunun bir başka alt tipi sedef hastalığıyla birlikte görülebiliyor. Sedef hastalarında özellikle el, sırt, omurgayı tutan eklem romatizmaları olabiliyor. Farklı farklı yaşlarda bu yedi tip ortaya çıkabiliyor.

Tedavi ne kadar sürüyor?
Bir enjeksiyon yapıp hiç sorun görmeyebilirsiniz. Ama 3 yaşında başlayan sistemik artrit 18 yaşına kadar takiptedir ve ilaç kullanması gerekebilir. Biz hastalığın seyrine bakarak bunları görüyoruz.

Eklem romatizması başka hangi organları etkiliyor?
Sistemik artrit, vücudun tüm sistemlerini ilgilendiren, kemik iliği, dalak, karaciğer harabiyetiyle giden, yaşamı tehdit edecek sorunlar ortaya çıkaran bir eklem romatizması türü ve her yaşta ortaya çıkar. Çok hızlı ilerler. Takibinin de hızlı yapılması gerekir. Sadece diz tutulumuyla giden bir rahatsızlık çok ciddi şikayet oluşturmayacakken, bir diz ağrısı, bazen aksayarak yürüme diğer tarafta, yaşamı tehdit edecek kadar ciddi romatizma hastalığı olabiliyor.

Gözleri de etkiliyor mu?
Bu yedi grup içinde az eklem tutulumuyla giden çocuklarda belirli bir oto antikor bakıyoruz. Bu antikorun getirdiği sorun vücudun kendi hücrelerine saldırması. Bağışıklık sistemi bozukluğu oluyor. Ana antikoru pozitifse, bunun en önemli sorunu gözlerde sessiz bir iltihaplanma yapıyor. Fark edilmediği ve takip edilmediği taktirde körlüğe neden oluyor. İlerlemiş vakalarda iltihaba bağlı olarak gözün içinde yapışıklıklar oluyor ve iltihaplar oluşuyor. Eğer çok uzun süre devam eder ve gözden kaçarsa göz bebeğinde, 1-2 milimetrelik bölgede yapışıklıklardan dolayı girintili çıkıntılı şekil bozukluğu olabiliyor.

Tedavisi nasıl yapılıyor?
Eklem içine enjeksiyon yapılabiliyor. Böylece çocuğun 4-6 ay rahat bir yaşam sürmesi sağlanabiliyor. Çoklu eklem tutulumlarında ise iltihabı azaltıcı ilaçlar kullanılıyor
Kanser tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar romatizmada daha düşük dozlarda kullanılıyor
Çok şiddetli bir romatizma varsa biyolojik ilaçlar kullanıyoruz. Çocukların yaşam kalitesini artırabiliyoruz
Yakalanmamış vakaysa genellikle oluşmuş eklem bozukluklarını, donmuş eklemleri tekrar eski sağlıklı eklem haline getirmek mümkün değil. Fizyoterapistlerin de yardımıyla oluşan hasarın azaltılmasına yardımcı olmaya çalışıyoruz
Kıkırdak tamamen yok olduysa, kemik değişiklikleri meydana geldiyse bunları geri getiremiyoruz. Çok ilerlemiş vakalarda da ortopedinin yardımıyla hasarlanmış eklem çıkarılıp protez takılabiliyor
Çok uzun süre steroid kullanmak zorundaysak, çocukların özellikle büyümelerinin, boy atmalarının bir miktar engellendiğini görüyoruz, ancak ilacı kestikten sonra çocuk akranlarını yakalayabiliyor.

Vücudumuzun hareket etmesini sağlayan kaslar, kemikler, eklemler ve bu yapıları birleştiren bağlarda ön planda ağrı ve hareket kısıtlılığına bazen de şişlik ve şekil bozukluğuna neden olan hastalıklara genel olarak romatizma adı verilmektedir.
Romatizma tek bir hastalık değildir. 200′e yakın hastalık bu sınıfa girer.İltihaplı romatizmalar (Romatoid artrit, Still Hastalığı, Sistemik Lupus Eritematozis, Skleroderma, Polimiyozit, Dermatomyozit, Behçet hastalığı ve diğer vaskülitler, Spondilitle birlikte olan artritler) Kuru romatizmalar (Dejeneratif eklem hastalığı), Mikrobik ajanlara bağlı olanlar, Metabololik ve endokrin hastalıklara bağlı olanlar, Tümörlerle beraber olan romatizmal hastalıklar, Sinir sistemi hastalıkları, Eklem dışı romatizmalar(yumuşak doku romatizmaları) ve sınıflandırılamayanlar. Eklem romatizmaları; osteoartrit (kireçlenme), romatoid artrit(iltihaplı eklem romatizması), yumuşak doku romatizmaları (fibromiyalji, MAS, bel sırt ve boyun ağrısı ) bunlar arasında en sık görülenleridir. Kalıtsal özellikler (genetik yatkınlık) bazılarında önem taşır.

Romatizmal hastalıklar genel olarak kadınlarda daha sık görülmekte ve yaş ilerledikçe sıklığı artmaktadır. Bununla birlikte erkeklerde daha sık görülen (gut, ankilozan spondilit) ya da ön planda gençlerde görülen (sistemik lupus eritematozus, ankilozan spondilit) hastalıklar da vardır. Romatizmal hastalıklar çocukluk çağında da görülebilir.

Romatolojik hastanın en sık yakınmaları ağrı, halsizlik, yorgunluk ve tutukluktur. Bu ağrı eklem veya eklem dışında olabilir. Hastalıklı eklemde ağrı uzun süren hareketsizliği izleyen devrelerde daha belirgin olarak hissedilir. Bu bakımdan sabahları hastalar eklemlerini çok zorlukla hareket ettirirler. Sabah sertliği de denen bu olayın süresi hastalığın tanısında çok önemlidir. 15 dakikadan az süren sabah sertliği normal insanlarda da özellikle ileri yaşlarda görülebilir.

Eklemde olduğu zaman iltihap belirtileri ile beraberdir( şişme, kızarıklık gibi) (artrit), veya sadece ağrı vardır (artralji). Uzun süren artritler eklemlerde şekil bozukluğuna ve eklemin hiç hareket edememesine yol açabilirler. Eklemlerin yapısının, özellikle kıkırdağın bozulması (dejenerasyon) ile seyreden ve halk arasında kireçlenme olarak da adlandırılan osteoartrit (artroz) en sık görülen eklem hastalığıdır. En çok diz ve kalça eklemlerini etkiler, çok sayıda eklemi tutması nadirdir. Genellikle kırk yaşından sonra görülür. Bu hastalıkta ağrı genellikle hareket sonrasında ortaya çıkar, sabah yoktur. Bir çok hasta kendini kuru ve sıcak günlerde daha iyi, soğuk ve rutubetli günlerde daha kötü hisseder.

Bazı iltihaplı romatizmal hastalıklar kas-iskelet sistemi dışında derimizi (kızarıklık, döküntü), iç organlarımızı (akciğer, böbrek, beyin vb.) etkileyebilir. Romatizmal hastalıklarla beraber olabilen eklem dışı şikayetler ise şunlardır: Zayıflama, iştah kaybı, ateş, göz yakınması(kırmızılık, kaşınma, bulanık görme), karın ağrısı, ishal (özellikle kanlı), yan ağrısı, göğüs ağrısı, saç dökülmesi, güneş ışığına aşırı duyarlılık, deri döküntüsü, kuru ağız ve göz, ağız içi yara ve aft, bel ve sırt ağrısı, topuk ağrısı olabilir.

Eklemlerde bulunan zarın (sinovya) ve daha sonra eklemin iltihaplanmasının ön planda görüldüğü romatoid artrit yıllar içinde eklemlerin tahrip olmasına yol açabilen, sık görülen, müzmin bir hastalıktır. Çok sayıda eklemde iltihap görülür. Tüm vücudu etkileyen (sistemik) ve iç organları da tutabilen bir hastalıktır. Erken teşhis edilmesi ve uzun süre ilaçlarla tedavi edilmesi gerekmektedir.

Omurga ve leğen kemiği eklemlerini tutan müzmin romatizma hastalığı ise ankilozan spondilit adını alır. Genç erkeklerde daha sık görülür. Tedavi edilmemesi omurga hareketlerinde kısıtlanmaya yol açabilir.

Romatizmal hastalıklar vücudun her bölümündeki eklem kas damar ve sinir dokularını tutabilir. Baş, boyun, sırt, bel ve diğer eklemlerin ağrı ve tutukluklarının da kökeninde büyük bir olasılıkla önemli bir romatizma başlangıcı vardır.

Romatizmal Hastalıklarda Tedavi

Romatizmal hastalığın tedavisi hastalığa ve hastaya göre değişir, her hastaya kişisel bir tedavi planı yapılması gerekir. Doktor tarafından önerilmeyen tedaviler yararsız ve tehlikeli olabilir, uygun tedavinin yapılması gecikebilir hatta hastalığın ilerlemesine neden olabilir.

Romatizmal hastalıklarda da en uygun tedavinin yapılabilmesi için hastalığa erken ve doğru teşhisin konulması gereklidir. Romatizmal hastalıklara erken dönemde teşhis konulması güç olabilir ve hastanın bir süre konunun uzmanı tarafından tetkik edilmesi ve izlenmesi gerekebilir. Romatizmal hastalıkların belirtileri zaman içinde değişiklik gösterebilir. Şikayetin olmadığı veya çok azaldığı dönemleri hastalığın alevlenip şikayetlerin arttığı dönemler izler.

Romatizmal hastalıkların bir bölümü çok uzun süre devam edebilir, bazılarının tedavisi uzun sürebilir ve zordur. Bu hastalıklara müzmin (kronik) hastalıklar denir. Bu hastalara tedavi de verilen ilaçlar ve fizik tedavilerin doktor kontrolünde sürekli alması gereklidir. Yapılan tedaviler hastalığı tamamen yok etmese dahi hastalığın ilerlemesini önleyerek günlük yaşamın ağrısız ve rahat olmasını sağlamayı amaçlamaktadır.

Eklemlerdeki yükü artıran fazla kiloların verilmesi, doktor tarafından önerilen egzersizlerin düzenli yapılması veya damar yapısını bozan sigara kullanımının bırakılması bazı romatizmalı hastalar için çok önemlidir.

Romatizmalı hastaların hastalıkları, kullandıkları ilaçlar ve ilaçların olası yan etkilerini bilmesi hasta açısından çok önemlidir.

Mahallenin bencil kasabı, göle düşmüş. Başlamış çırpınmaya. Hemen koşup köylüler:
-”Elini ver, elini ver” diye bağırmışlar. Ama adam elini uzatmamış. Tam göz göre göre boğuluyormuş ki Hoca seslenmiş:
- Yahu! o vermeyi bilmez.”Elimi al ” diye bağırsanıza.

Bir gün Nasreddin Hoca şehire gelip, bir arkadaşıyla birlikte handa kalmış.Gece yarısı arkadaşı sormuş :
-Hocam, uyudunuz mu?
-Buyurun birşey mi var?
-Biraz borç para isteyeyim demiştim.
Nasreddin Hoca derhal horlamaya başlayıp :
-Ben uyuyorum! demiş.

Timur ile Hoca bir gün hamama giderler. Hoşbeş ederken Timur, Hoca’ya sorar:
“Hoca, ben köle olsam bana kaç para değer biçerdin?”
Hoca:
“Ben bu işin tellalı değilim ama bir 15 akçe ederdin!”
Bu laf üstüne Timur çok sinirlerinir:
“Hoca” der “Senin dediğini kulağın duyuyormu? Sadece bu peştemal 15 akçe eder be!”
Hoca hiç istifini bozmadan:
“Ben zaten peştemale biçtim bu fiyatı!” der…

Temel ile Dursun Almanya’da okumaya gitmişler. Okulun son haftası Temel Türkiye’ye dönmeye karar vermiş. Dursun’a: -”Dursun, sen benim karneyi al bizim eve telefon et, babamın anlamaması için de bir zayıf varsa bir Muhammed’in, iki zayıf varsa iki Muhammed’in selamı var de.” Temel Türkiye’ye döndükten sonra Dursun karneyi alır ve Temel’e telefon açar. Dursun: -”Temel, Ümmeti Muhammed’in sana selamı var.”

Aşağıda ehliyet sınavlarında bugüne kadar sorulmuş en ilginç soruları bulacaksınız. Maalesef tüm sorular gerçektir. Bakın da gülün ağlanacak halimize.
Kaynak: Sürücü Kursu Eğitim Rehberi, Derya Dağıtım A.Ş.

1 – Aşağıdaki işlemlerden hangisi ilkyardımdır?
a) Yaralanan kişiyi dövmek
b) İtfaiye çağırmak
c) Komşuları yardıma çağırmak
d) Kanamayı durdurmak

2 – İlkyardım çantası aracın neresinde bulunmalıdır?
a) Arka sağ tekerin içinde
b) Aracın içinde arka sağ tarafta.
c) Motor kaputu içerisinde
d) Ön torpido gözünde

3 – Shock pozisyonu aşağıdakilerden hangisidir?
a) Sırt üstü yatış, ayaklar biraz yukarıda, üstü örtülü
b) Sandalyede oturma, kolları yukarı kaldırma
c) Diz üstü oturarak kafa sallama
d) Masanın üzerine çıkıp kitap okuma

4 – Derin yanıklara olay yerinde aşağıdakilerden hangisi uygulanır?
a) Baş ağrısı hapı
b) Mantar merhemi
c) Şampuan
d) Soğuk su-buz

5 – Güneş çarpması sonucunda hastaya aşağıdakilerden hangisi uygulanır?
a) Günes çarpınca denize atılır.
b) Bele kadar kuma gömülür
c) Vücut sıcaklığı yavaşca düşürülür
d) Kendi kendine iyilişmesi beklenir

6 – Donma sonucu uyku durumunda olan kimseye aşağıdakilerden hangisi uygulanır?
a) Uyumaması sağlanır
b) Yatağa yatırılır ve uyuması beklenir
c) Beraber uykuya yatılır
d) Hiçbiri?

7 – Burun kanaması olan bir kazazadeye asağıdakilerden hangisi yapılır?
a) Saçları yolunur
b) Saçlarına masaj yapılır
c) Sıcak küvet içine oturtulur
d) Buruna tampon konulur

8 – Bilinci kaybolmus kazazedenin soluk yolunun tıkanmaması için aşağıdakilerden hangi pozisyon verilir?
a) Amuda kalkacak şekilde
b) Sırt üstü yatacak şekilde
c) Sırtustu yatırılır
d) Sabit yan pozisyona alınır

9 – Açık karın yaralanmalarında organlar dışarı sarkmışsa ne yapılır?
a) Dışarıdaki organlar poşet içerisine konur
b) Organlar yara üzerine toplanarak ıslak bezle örtülür
c) Dışarıya çıkan organlar kesilir
d) Hiç dokunulmaz

10 – Sıcak vurması sonucu bayılan kimseye aşağıdakilerden hangisi önce uygulanmalıdır?
a) Derhal kuvvet içerisine yatırılmalıdır
b) İlac içirilmelidir
c) Fıkra anlatılmalıdır
d) Serin bir yerde sock pozisyonuna alınır

11 – Solunum zorluğu olan kişiye ilk iş olarak ne yapılır?
a) Başı okşanır
b) Ağız boşluğu temizlenir, sonra baş arkaya bükülür
c) Ağzı kapatılır, hastaneye nakledilir.
d) Yapay diş takılır

12 – Yanık yarası olan bir kazazedenin yarası üzerine asağıdakilerden hangisi uygulanır?
a) Saç jolesi sürülür
b) Yoğurt sürülür
c) Zeytinyağı sürülür
d) Temiz, ıslak bez örtülebilir

13 – Kırıklar neden tespit edilmelidir?
a) Kazazedenin rahat kahvaltı yapması için
b) Kazazedenin rahat uyuması için
c) Kırık kemik uçlarının komşu organlara batarak büyük yara açmaması için
d) Kırığın tespitinin önemi yoktur.

14 – Aşağıdaki vakalardan hangisinde yaralı yan yatış pozisyonuna alınır?
a) Boğulan kişilerde göğüs kemiği kırık olan yaralılar
b) Önemli değil
c) Egzost gazı ile zehirlenenler
d) Karnından yaralanmış olanlar

15 – İki ayağı olmayan sürücü adayı ortopedi hekiminin vereceği karara göre hangi sınıf sürücü belgesi alabilir?
a) Böyle şey olmaz
b) A sınıfı alabilir
c) E sınıfı alabilir
d) H sınıfı belgesi alabilir

16 – İlkyardım çantası ile ilgili olarak asağıdakilerden hangisi doğrudur?
a) Yayalarda ilkyardım çantası bulunur
b) Deniz araçlarında ilkyardım çantası bulunur ve uygulanmaz
c) Herhangi bir trafik kazasında kullanmak için bulundurulur
d) İnsan hayatının önemi yoktur

17 – Yanık yarası olan bir kazazedenin yarası üzerine aşağıdakilerden hangisi uygulanır?
a) Tuzlu su dökülür
b) Ayran sürülür
c) Salça içirilir
d) Temiz ıslak bez örtülür

18 – Omurga yaralanması olan kazazede oturtulursa ne olur?
a) Vücut sıcaklığı artar
b) Yara mikrop kapar
c) Felç olur
d) Saçları dökülür

19 – İlaçla henüz intihar ettiği farkedilen kimseye ne yapılır?
a) Küstürülür
b) Su içirilir
c) Asit içirilir
d) Denize götürülür